FORMOSA - NỖI ÁM ẢNH CÒN CHƯA NGUÔI

Formosa – Cái tên luôn được nhắc đến ở mọi lúc mọi nơi khi người dân ngồi cùng nhau trà dư tửu hậu. Những hậu quả mà Formosa mang đến cho người dân miền Trung không hề nhỏ. Nhằm giảm thiểu những khó khăn cho người dân , mặc dù ngân sách còn eo hẹp, Chính phủ đã có chính sách hỗ trợ ngư dân miền Trung bằng số tiền 5 triệu đồng/ chủ thuyền đánh cá và 22,5kg gạo cho một nhân khẩu phụ thuộc. Số cứu trợ trên chỉ như muối bỏ biển bởi  biển miền Trung bị đầu độc và cá đã chết và hầu như còn rất ít kể từ đầu tháng 4/2016. Bốn tháng với biết bao chi phí phải trang trải cho cuộc sống của các gia đình ngư dân đang gặp nạn. Hiện tại hầu hết ngư dân đều không đi biển do lo ngại nhiễm độc, một số đi làm nhưng sản lượng và giá bán lại rất thấp không đủ bù chi phí. Vậy là khó khăn đang chồng chất khó khăn với ngư dân miền Trung. Cuộc sống hàng ngày bữa no bữa đói cũng có thể cố gắng chịu được chứ con cái không có tiền cho đi học thì nỗi day dứt, tuyệt vọng của những ngư dân miền Trung lại càng đè nặng lên tinh thần họ.

Anh Trần Văn ( người mặc áo trắng)

Tình cờ tôi được gặp anh Trần Văn, sinh năm 1970 ngoài bãi biển Quảng Công, Thừa Thiên Huế  khi anh mới đi biển về. Gương mặt đen xạm vì nắng gió, đôi mắt buồn sâu thẳm, anh tâm sự: “ Cháu sinh được năm người con, đứa mô cũng học giỏi, năm nay đứa thứ ba nhà cháu đỗ đại học mà chắc không đi học được do không có tiền đóng. Đứa đầu của cháu đã phải vô Sài Gòn làm thợ may lấy tiền nuôi em thứ hai đang học đại học năm thứ  hai trên Huế, mấy năm rồi cháu cũng không thể về nhà kể cả ngày giỗ tết vì lương chỉ đủ lo đóng học phí cho em và trang trải cuộc sống nơi đất khách quê người.

Anh Trần Văn cho xem tập giấy khen của các con

 Giá mà biển không bị  nhiễm độc thì hàng ngày cháu đi làm may ra có đủ tiền cho cháu nhập học, nhưng như ri thì cháu chịu thua rồi” Những tưởng Văn có người thân ở nước ngoài, tôi hỏi nhỏ: ” Vậy cháu không có anh chị em nào ở Mỹ hả?” Ngước đôi mắt về phía biển Văn ngậm ngùi: “Dạ không, con nhỏ Mai nhà cháu vừa đậu đại học với số điểm cao, cháu hiếu học lắm, năm mô cũng được bằng khen, được nhận học bổng Tố Hữu một năm một triệu đồng. Cháu lo không có tiền nhập học nên lên Huế đi phụ bán hàng ngay sau ngày thi, chủ nhật cũng không được nghỉ để về nhà”

Rồi  Văn đưa tôi về nhà, may mắn cho Văn còn được ở ngôi nhà được người cô sống bên Mỹ cho tiền xây dựng từ năm 1994 khi cha Văn còn sống, đồ đạc chẳng có gì, trên tường treo đầy bằng khen, giấy khen của 5 người con nhưng chưa hết, Văn lôi trong tủ thờ ra một xấp giấy khen, bằng khen, học bổng của các con ra khoe, có đến hàng trăm tấm. Một mình là lao động chính nuôi 5 người con ăn học, vợ cũng không có việc làm ngoài việc phụ giúp chồng mỗi khi đi biển về, nay biển không còn mấy cá nên hầu như  Văn nghỉ ở nhà, đột nhiên Văn nói với tôi: “Chú có cách chi giúp cháu không, trong ni Ủy ban xã đang lên danh sách cấp tiền đền bù của Formosa , cháu không biết khi nào mới được nhận. Cháu lo cho con cháu không được nhập học lại lỡ mất cơ hội, nhà nghèo nên muốn cho các cháu được học hành đến nơi đến chốn để mai mốt chúng không khổ”.

Một trong nhiều giấy khen của cháu Trần Thị Mai.

Chẳng thể giúp cháu được bằng vật chất vì lực bất tòng tâm. Xin được viết ra đây những mong có những nhà hảo tâm giúp đỡ cho Văn để cháu Trần Thị Mai (con của Văn) có điều kiện được nhập học.

Mọi  sự giúp đỡ xin vui lòng liên hệ : Anh Trần Văn – Thôn Cương Giáng – Xã Quảng Công - Quảng Điền - Thừa Thiên Huế - ĐT: 01637214741

Thừa Thiên Huế 14/8/2016
Bài và ảnh : Kỳ Nam

VĨNH BIỆT NGHỆ SỸ NHIẾP ẢNH ĐỖ QUỐC ÂN

Nghệ sỹ nhiếp ảnh lão thành Đỗ Quốc Ân vừa qua đời ở tuổi 90, là người sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, cả cuộc đời ông gắn liền với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Vừa tròn 20 tuổi ông đã tham gia “Đội Thanh niên cứu quốc”  hoạt động trong nội thành Hà Nội và được Nhà nước  phong tặng Huy chương ”60 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thủ đô”. Xây dựng gia đình với người con gái cụ Nguyễn Văn Vĩnh là người nổi tiếng về quay phim và nhiếp ảnh thời bấy giờ. Vào nghề bằng nguồn cảm hứng được truyền từ người cha vợ.

Rong ruổi trên mọi nẻo đường đất nước, ông ghi lại những hình ảnh đặc sắc về phong cảnh và đời sống văn hóa xã hội của nhiều vùng miền . Ông để lại một di sản cá nhân với hàng ngàn bức ảnh đủ các thể loại cùng nhiều giải thưởng nhiếp ảnh trong nước và Quốc tế. Là một trong 71 thành viên đầu tiên của Hội Nghệ sỹ nhiếp ảnh Việt Nam. 

Với bề dày kinh nghiệm về nghệ thuật nhiếp ảnh, về kỹ thuật buồng sáng, buồng tối. Say mê sáng tạo nghệ thuật, yêu nghề, Ông đã đào tạo hai người con trai đi theo nghề ảnh và từng tham gia giảng dạy nhiếp ảnh những khóa đầu tiên của Hội Nghệ sỹ nhiếp ảnh Việt Nam và nhiều khóa học từ những năm 70, 80 của thế kỷ trước. 

Căn nhà nhỏ số 6 Ngõ Yên Thế, Hà Nội  năm nào luôn là nơi  ra vào thường xuyên của nhiều thế hệ học trò của ông. Nhiều học trò nay đã trở thành những nghệ sỹ nhiếp ảnh nổi tiếng. Nói về ông, nghệ sỹ nhiếp ảnh Vũ Huyến – Nguyên Tổng biên tập Tạp chí Nhiếp Ảnh Việt Nam tâm sự: Nghệ sỹ  Đỗ Quốc Ân là người Hà Nội gốc, nho nhã, lịch thiệp; con người  hiền từ nhân hậu không bon chen, vị kỷ; Một nhà giáo nghiêm túc. Cẩn thận và chỉn chu là đức tính đặc biệt mà ông dành cho các tác phẩm ảnh của mình”. 

Tiếc thương một bậc thầy về nhiếp ảnh, nghệ sỹ Đào Quang Minh chia sẻ: Ông Đỗ Quốc Ân là người thật đáng kính, bình dị và khiêm nhường, ông đã dành nhiều năm để đào tạo nhiều khóa về nhiếp ảnh và đến nay rất nhiều học trò của ông đã trở thành những nghệ sỹ Nhiếp ảnh có tên tuổi, giành được những giải thưởng nhiếp ảnh trong nước và Quốc tế. Chia sẻ thông tin về việc  nghệ sỹ nhiếp ảnh Đỗ Quốc Ân qua đời nhiều nghệ sỹ nhiếp ảnh có mặt tại quán cà phê 24 Trần Hưng Đạo, nơi nhiều nghệ sỹ ảnh thường ngồi trao đổi nghề nghiệp đều tỏ lòng tiếc thương và cảm phục ông.

Hơn một năm nay ông về ở cùng cô con gái út mà ông yêu quý nhất - Họa sỹ Đỗ Ngọc Oanh. Những năm tháng cuối đời mặc dù tuổi cao, sức yếu nhưng không làm ông quên những kỷ niệm một thời về con đường nghệ thuật của mình, ông vẫn nhớ như in những học trò xưa nay đã thành đạt và thường nhắc đến họ mỗi khi chuyện trò cùng con gái.

Ra đi ở tuổi 90, ông đã để lại những dấu ấn tốt đẹp trong lòng những đồng nghiệp qua nhiều thế hệ và những đóng góp không nhỏ cho nền Nghệ thuật Nhiếp ảnh nước nhà.

Tang lễ Nghệ sỹ nhiếp ảnh Đỗ Quốc Ân sẽ được Hội Nghệ sỹ nhiếp ảnh Việt Nam cùng gia đình tổ chức tại nhà tang lễ TP Hà Nội, 125 Phùng Hưng từ 11h – 12h30 thứ 5, ngày 11/8/2016.

Bài : Kỳ Nam

Ảnh : Cố Nghệ sỹ Đỗ Quốc Ân

Hồ Gươm vào đông

Chợ ngựa Bắc Hà

Đường lên đỉnh fanxipan

Miền Trung Du

Sương sớm Sông Công

Đồng Mô

Cầu Hội Xá - Hương Sơn

Sa Pa

Vùng cao

Bài được đăng trên
- http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/san-khau-my-thuat/my-thuat/nghe-si-nhiep-anh-do-quoc-an-qua-doi-3450020.html
- http://nhiepanhhanoi.org.vn/index.php/news/Tin-tuc/Vinh-biet-Nghe-si-Nhiep-anh-Do-Quoc-An-1839/

CÓ MỘT MIỀN QUÊ THƯƠNG NHỚ

Nói đến Huế chẳng ai không biết về một miền quê nắng lửa, mưa dầm. Mùa hè nắng gắt gay ngay khi mặt trời vừa ló dạng. Trở lại quê nhà để lo việc giỗ Ba, 6h sáng chiếc xe gường nằm táp vô thả mình tại ngã 3 An Lỗ, vừa xuống xe một chiếc xe ôm đã nhào tới
- Đi về mô anh?
- Anh cho tui về bến đò Sịa

Quãng đường 11km còn vắng vẻ, nắng sớm đã trải dài trên những cánh đồng lúa đang thời trổ bông, mùi thơm của hương lúa khiến mình sảng khoải, cố hít thật sâu để tận hưởng bầu không khí trong lành sau những ngày ngột ngạt của cái nóng Hà Nội. Chiếc xe chạy vun vút, gió bên tai ào ào. Chẳng mấy chốc tôi có mặt tại bến đò. Con đò vừa cập bến sang ngang chuẩn bị quay trở lại Vĩnh Tu. Phá Tam Giang còn mờ ảo hơi sương, xa xa một vài chiếc thuyền nhỏ đang neo đậu nhưng không thấy người, họ đang lặn xuống nước bắt hải sản.

- Chú lên đò chừ đi, chạy luôn
Cậu lái đò gọi vội khi tôi vừa xuống xe. Con đò chỉ có 4 người khách phành phạch sang ngang. Phá Tam Giang mênh mông ngút tầm mắt, nơi có nguồn lợi thủy hải sản tự nhiên dồi dào, nơi môi trường lý tưởng để nuôi tôm, cá và càng giá trị hơn khi hải sản biển do cư dân địa phương còn chưa dám ăn vì sợ nhiễm độc. Bến đò Sịa, Vĩnh Tu ngày nào đông đúc là vậy nay thưa thớt khách do đã có cây cầu Ka Cút qua Phá Tam Giang. Bốn người khách trên chiếc đò lớn, doanh thu một lượt được 60 ngàn cho quãng đường 4km, mức thu nhập quá thấp cho chủ đò khi họ không còn nghề nào khác.

 Lại thêm một cuốc xe ôm để về nhà cách bến đò 1km, thằng cháu trai không đi đón được do đang bận sửa ghe, hắn kéo cả chiếc ghe lên cửa nhà rồi thuê thợ về nâng cấp. Cả tuần nay hắn không đi biển, mỗi ngày lại mất một vài trăm ngàn thu nhập từ việc đi biển lại gánh thêm công thợ sửa ghe. Nắng chói chang, nhiệt độ ngoài trời đang tăng dần. Dưới cái nóng như rang ấy, tiếng cưa, tiếng đục chạm vẫn kì cạch, kì cạch. Nắng, gió biển và những nhọc nhằn mưu sinh khiến cho ai nấy da dẻ đều đen sạm.

Không thương sao được quê mình. Cái làng nhỏ nghèo khó từ hàng chục năm nay khiến gia đình nào cũng phải tìm cách cho một người vượt biên sang các nước phương Tây hòng cứu cánh cho người thân ở lại. Chứng kiến cảnh ngư dân gánh ghe đi biển, nhìn kết quả vài ký cá đánh bắt về bán được vài chục ngàn, có chuyến không đủ tiền dầu mới thấy xót xa làm sao. Người dân nơi đây tuy đã nhận được hỗ trợ của Chính phủ từ trung tuần tháng 6 và đang khai báo để nhận tiền đền bù từ Formosa. Nghe đâu mỗi ngư dân có thuyền sẽ được nhận 8,5 triệu đồng. 

Việc bình chọn đối tượng được nhận tiền đền bù vẫn còn những xì xào tranh luận và những phẫn nộ, bức xúc của người dân nơi đây với tội ác của Formosa vẫn không thể nào nguôi. Người dân vẫn phải chờ trong gian khó, vẫn phải chờ thông tin từ Chính phủ về mức độ nhiễm độc biển mới có cơ may bán được cá và đi biển trở lại. 
Hàng dãy ghe vẫn nằm phơi nắng, chủ ghe vẫn hàng ngày phải tưới nước biển để tránh hư hỏng. Mâm cỗ ngày giỗ cha vẫn không thể có hải sản biển. Món mà cha và mình yêu thích mỗi khi về quê nội.

Bài và ảnh : Kỳ Nam
Thừa Thiên Huế, 9/8/2016

LỤC NGẠN MÙA VẢI THIỀU

Phố Kim - TT Chũ mùa thu hoạch vải thiều

    Vượt quãng đường gần 100km, nhóm chúng tôi có mặt tại Lục Ngạn - Bắc Giang lúc 7h sáng. Dọc con đường từ Thị trấn Đồi Ngô đến Thị trấn Chũ tấp nập  xe máy chở vải thiều hối hả ngược xuôi. Đến trung tâm thị trấn Chũ mọi người không khỏi choáng ngợp bởi trên là trời, dưới là vải thiều, vải  nhuộm  đỏ dọc con phố. Hàng trăm xe máy chở những sọt vải cao quá đầu chen chúc nhau đến các điểm thu mua, con đường trung tâm thị trấn tắc nghẽn, xe ô tô nối dài hàng km chờ đi qua khu vực này, nhiều xe tải, xe lạnh có trọng tải cả chục tấn kéo về đây để vận chuyển vải đi tiêu thụ, thị trấn nhỏ trở nên đông đúc, náo nhiệt. Một tổ cảnh sát giao thông cùng hàng chục thanh niên tình nguyện tham gia đảm bảo an toàn giao thông đô thị cũng không giải quyết nổi cho các phương tiện lưu thông.

   Xe chúng tôi đành rẽ vào một ngõ nhỏ thị trấn Chũ rồi thả bộ đi dọc đoạn phố nơi có hàng chục điểm thu mua vải thiều của bà con nông dân trong huyện Lục Ngạn. Trời nắng nóng, những gương mặt nông dân xạm đen bóng nhẫy mồ hôi chở theo sau xe máy là giỏ vải nặng từ 120 – 150kg. Ghé vào một điểm thu mua trên dãy phố tôi gặp anh Thành, một trong những chủ thu mua vải lớn nhất nơi đây, anh đang kiểm tra chất lượng vải cho nhân viên thu mua, hàng chục xe đang xếp hàng chờ cân. 

Anh Thành (mặc áo đỏ) đang kiểm tra chất lượng vải thu mua

Trao đổi cùng anh đôi điều, anh cho biết:  Lục Ngạn đang thời kỳ cao điểm thu hoạch vải thiều, điểm của tôi đang thu gom vải chở sang bán cho thương lái Trung Quốc , mỗi ngày thu mua và chuyển đi một xe 14 tấn. Chúng tôi thanh toán ngay tiền cho nông dân sau khi cân, giá thu mua dao động từ 19 – 22 ngàn đồng/ kg. Vải từ đây  không chỉ  bán  sang Trung Quốc  mà  còn  đi khắp đất nước .Tôi hỏi thêm anh về việc  nông dân hay các chủ  thu mua vải có sử dụng hóa chất bảo quản không anh chia sẻ : Vải Lục Ngạn đều là vải sạch, chúng tôi ở đây thường bảo quản bằng cách ngâm vải ít phút vào nước đá lạnh xong xếp lên xe đi luôn, nếu có xe lạnh thì chúng tôi không phải làm công đoạn này.

Một điểm thu mua vải trên phố Kim - TT Chũ

 Khảo sát thêm mấy điểm thu mua vải mới thấy lượng tiêu thụ vải nơi đây rất lớn đến gần trăm tấn mỗi ngày. Sức hút từ thị trường vải đã giúp cho nhiều người dân nơi đây và vùng phụ cận có thêm việc làm, hàng ngàn thùng xốp, hàng trăm tấn nước đá từ các cơ sở trong vùng được tiêu thụ hàng ngày. Sau hơn hai giờ lang thang trên Phố Kim - Thị trấn Chũ, phải hỏi đường đi tắt trong ngõ phố  xe chúng tôi mới qua được nơi đây. Ở chiều đường ngược lại, đoàn xe ô tô các loại đang còn tắc chưa đi được đỗ kéo dài hàng km giữa cái nắng chói chang. 

Điểm thu mua vải tại Phố Kim - TT Chũ

Trên đường trở về Hà Nội, nhóm chúng tôi ghé vào Vườn quả Bác Hồ tại thôn trại 3, xã Quý Sơn, Lục Ngạn  tham quan đồng thời mua vải về làm quà.  Đưa chúng tôi đi thăm vườn là vợ chồng anh Sơn, chị Thủy. Hơn bẩy mươi  gốc vải đang mùa thu hoạch cùng nhiều cây ăn quả khác được trồng trên ba sào đất đồi của gia đình anh chị. Những chùm vải chín mọng nặng trĩu cành làm thỏa mãn cơn khát cho nhóm chúng tôi giữa cái nắng hè gay gắt, cái cảm giác khoan khoái làm sao khi được tự tay hái, ăn những quả vải tươi, ngon ngọt ngay dưới những tán lá sum suê và những chùm vải chín mọng đỏ.

Chị Thủy - Chủ một vườn vải ở Lục Ngạn

Chia sẻ cùng chúng tôi chị cho biết: “Mỗi cây vải thu hoạch được từ  năm mươi đến ngót một tạ quả, mỗi năm thu nhập của gia đình cũng được hơn năm mươi triệu từ vải. Nhà em ít đất nên vậy còn nhiều nhà thu hàng trăm thậm chí cả tỷ đồng mỗi năm nhờ cây vải. Nông dân Lục Ngạn chúng em may mắn sống nhờ cây vải “

Chia tay vợ chồng chủ vườn vải Lục Ngạn mang theo nửa tạ vải mua về làm quà cùng niềm vui về một vùng quê đang giàu lên từ bàn tay, khối óc của những người nông dân nơi đây, là kết quả từ “Dự án Xây dựng chỉ dẫn địa lý cho vải thiều Lục Ngạn” đã được chính quyền địa phương  nỗ lực thực hiện để sản phẩm vải thiều Lục Ngạn hôm nay đã có mặt tại nhiều siêu thị trong và ngoài nước.

Vườn vải thiều của gia đình chị Thủy - Lục Ngạn

Lục Ngạn 26/6/2016

Bài và ảnh : Kỳ Nam 

VÀO HÈ NÓI CHUYỆN BIA HƠI HÀ NỘI

 Đối với người Hà Nội, cái nắng nóng của mùa hè chỉ có thể được hạ nhiệt bằng những "vại" bia hơi Hà Nội và nếu có thêm những người anh em, bạn bè thân thiết thì còn gì bằng. Nhân ngày Báo chí Việt Nam xin chia sẻ cùng các ACE bài viết trên "Tạp chí Thương Mại" số 13 năm 2001

NỖI ĐAU

Có nỗi mong nào hơn

Giữa trập trùng sóng bể

Các anh ơi mau nhé

Trở về !

Có nỗi đau nào hơn

Những người cha mất con

Những người vợ mất chồng

Những đứa con không còn nhìn thấy bố.

Có nỗi đau nào hơn

Tổ quốc mất những người con yêu quý

Đêm ngày tận tụy

Gác biển khơi  và canh cả bầu trời.

18/6/2016

NGƯ DÂN THỪA THIÊN HUẾ - CÒN ĐÓ NHỮNG NỖI LO

Bốn ngày ăn ở cùng bà con ngư dân xã Quảng Công, Quảng Điền, Thừa Thiên Huế. Gặp gỡ, tiếp xúc và chứng kiến những buồn vui của bà con nơi đây mới thấy hết những mong đợi thông tin chính thức về tình hình môi trường biển. Cũng thật dễ hiểu bởi cuộc sống mưu sinh của họ luôn gắn với biển. Hàng trăm ghe thuyền của bà con nơi đây đã không hoạt động. Hơn một tháng nay, cuộc sống của họ thực sự khó khăn. 

Chỉ có thể mắt thấy tai nghe mới thấy hậu quả còn kéo dài nếu việc thông tin về kết quả kiểm nghiệm mức độ độc hại còn tồn dư trong nước biển tại bốn tỉnh miền Trung chưa được công bố mặc dù nguồn hỗ trợ ngư dân theo quyết định của Chính phủ đã về đến đây.

 Gặp Bí thư xã Nguyễn Đính, anh cho biết” Hơn 56 tấn gạo cùng tiền hỗ trợ đã về đến xã từ 5h sáng và nội nhật trong ngày hôm nay 20/5 sẽ cấp phát toàn bộ cho bà con, chúng tôi huy động 100% quân số của Đảng ủy, HĐND và UBND xã cùng cán bộ các bạn ngành trong xã để thực hiện việc này”. Chứng kiến một ngày tại đây mới thấy những nỗ lực của Chính quyền địa phương trong việc giúp dân khắc phục những khó khăn đang còn tồn tại. 

Từ 7h30 sáng đến 4h30 chiều bà con ngư dân Quảng Công với 2404 nhân khẩu của 579 hộ gia đình (có bổ sung) đã được nhận đầy đủ mỗi nhân khẩu 22,5kg gạo, 25 chủ thuyền không dùng máy được nhận 3.5 triệu và 142 chủ thuyền máy cũng đã được nhận mỗi chủ thuyền 5 triệu đồng từ  hỗ trợ của Chính phủ. Những gương mặt hồ hởi, quang cảnh tấp nập tại sân UBND Xã cho thấy người dân rất cần ổn định cuộc sống và khát khao được ra khơi bám biển. 

Một chị đang chờ nhận tiền hỗ trợ nói với tôi : “ Cả tháng nay không được ăn cá thèm quá, ăn thịt nó cứ nhạt phèo mà chóng chán. Ước chi được ăn cá biển nhưng mà chưa thấy có thông tin chi từ Nhà nước nên không ai dám ăn, quá sốt ruột những ngày qua nhiều thôn trong xã bà con đã bắt đầu đi biển, nhưng cá đánh về không ai dám ăn chỉ bán làm thức ăn cho tôm cho những chủ nuôi trong Phá Tam Giang, mỗi ký được 7, 8 ngàn đồng. Bà con dân biển bọn em chỉ ưa ăn cá nên mới có câu “ Cơm cá hơn cả mạ con” anh à”.

Động viên mấy cháu trong nhà đi biển “ Mấy đứa mi cứ đi biển đi, cá còn đang sống, đang bơi mình trực tiếp bắt về mà, hơn nữa cách bờ 10 hải lý chắc không sao mô, mang vô chú ăn cho coi, không thể ngồi chờ đó mãi được” Thế rồi 3 ghe ra biển sau hơn một tháng nằm bất động, hàng ngày vẫn phải ra múc nước biển tưới ghe tránh cho nắng nóng làm hư hỏng. Ra khơi từ 4 giờ chiều đến 7giờ 39 tối mới trở về. Một ghe được 30kg, một ghe 40kg và ghe thằng cháu ruột được 15kg, toàn cá trích. Vừa mang rỏ cá về nhà, bớt lại mấy ký để ăn còn bán được 100 ngàn đồng, chia cho 3 lao động. Cháu mình có ghe được 50 ngàn còn lại chia cho hai người khác. Chứng kiến sự thật mà thương cháu ứa nước mắt.

Chẳng còn cách nào khác khi ngư dân nơi đây không có nghề phụ mang lại thêm thu nhập. Chính quyền vẫn tìm cách động viên bà con đi biển để giải quyết khó khăn hàng ngày bằng việc hỗ trợ 70% giá trị hải sản đánh bắt về nếu không tiêu thụ được, tuy nhiên với ngư dân may mắn bắt được nhiều cá còn đỡ chứ một vài chục ký họ cũng ngại các thủ tục để được hỗ trợ từ Chính quyền. Gặp cháu Văn – Ngư dân Thôn Cương Giáng, cháu tâm sự: “ Không biết đến khi mô mới có kết luận về việc cá chết để chúng cháu đi biển về còn bán được cá cho người ăn, khi đó giá sẽ cao hơn, mới bù đắp được công sức lao động của chúng cháu”.

 Trở lên Huế sau ba ngày ở lại Quảng Công, tôi tìm đến Quán hải sản tươi sống Duyên Anh, một  trong những nhà hàng nổi tiếng TP Huế với khuôn viên rộng 1ha được thiết kế và xây dựng rất đẹp. Gặp anh Châu Văn Chương chủ nhà hàng anh cho biết: “ Thương hiệu nhà hàng hải sản tươi sống Duyên Anh của tôi rất nhiều người biết và đã đến đây thưởng thức. Để mở rộng kinh doanh đầu năm vừa qua tôi mới khai trương  nhà hàng này với mức đầu tư gần 23 tỷ đồng. 

Tôi đang xin thêm 1ha nữa để trồng rau sạch phục vụ nhà hàng và tặng cho khách khi đến đây, hiện tại vườn rau này tôi đã trồng để sử dụng đang còn thuê của các hộ gia đình. Từ khi cá chết lan vào biển Thừa Thiên Huế nhà hàng vắng khách hẳn mặc dù tôi đã đặt mua cá, tôm hùm, ốc hương… từ Khánh Hòa, cua mua từ Cà Mau, một số hải sản khác mua từ các hộ nuôi lồng trong Phá Tam Giang nhưng khách vẫn chỉ đạt 50% so với trước” Hỏi anh thêm về việc anh có được hỗ trợ gì từ Nhà nước anh chia sẻ: “ Ngay sau khi có thông báo chính thức về việc cá chết ảnh hưởng đến Thừa Thiên Huế, ngân hàng Nông Nghiệp có đến gặp gỡ, hướng dẫn tôi làm các thủ tục cần thiết để được xem xét hỗ trợ vì tôi có vay thêm một phần vốn đầu tư của Ngân hàng, nhưng đến nay chưa thấy phía Ngân hàng cho biết kết quả”

Anh cho biết thêm:” Với mức đầu tư như đã nói với anh, hiện nhà hàng Duyên Anh có 40 nhân viên làm việc. Chưa tính chi phí khấu hao tài sản, mỗi tháng  tôi vẫn phải chi 400 triệu cho lương nhân viên, chi phí cho phòng lạnh 24/24h để  nuôi nhốt hải sản biển nên hiện tại đang lỗ vốn. Nếu không vướng vụ cá chết hàng loạt, ngoài việc kinh doanh có lãi tôi còn làm lợi cho bà con ngư dân bằng việc mua cá tươi sống với giá cao, ngành du lịch địa phương cũng có thêm điểm đến phục vụ ẩm thực cho du khách. Tôi cũng mong các Bộ liên quan sớm có kết luận về thực trạng môi trường biển miền Trung để người dân sớm ổn định đời sống và phát triển san xuất kinh doanh”.

Chỉ bấy nhiêu điều được chứng kiến từ Thừa Thiên Huế mới thấy những thiệt hại vô cùng to lớn mà người dân Thừa Thiên Huế nói riêng và 3 tỉnh ven biển miền Trung đang phải gánh chịu cho dù đã nhận được những hỗ trợ tích cực từ các cấp Chính quyền.

Người viết bài này chỉ có một mong muốn thay cho hàng trăm ngàn ngư dân nơi đây là sớm có câu trả lời từ các cơ quan chức năng về tình trạng ô nhiễm biển, để người dân lại yên tâm bám biển tự lo cho cuộc sống gia đình mình đồng thời có mặt trên vùng biển quê hương góp phần bảo vệ toàn vẹn biển đảo Tổ quốc.

Huế, 21/5/2016

Kỳ Nam